< wstecz

 I LETNIA SZKOŁA ARCHITEKTURY- „BAĆ-ARKA”

 

 

fb foto>
I Letnia Szkoła Architektury – „Bać-Arka” Krzywa 2015 odbyła się w dniach 16-31 lipca bieżącego roku i miała na celu m.in. zwrócenie uwagi społeczeństwa na zagadnienia humanizacji środowiska mieszkaniowego, jakości życia w ujęciu interdyscyplinarnym, problemy dostępności mieszkań oraz wykluczenia mieszkaniowego i społecznego. I Letnia Szkoła Architektury to interdyscyplinarne warsztaty, które od 1991 roku organizowane są pod kierunkiem prof. Zbigniewa Bacia. Tegoroczna edycja, zorganizowana w miejscowości Krzywa k. Nowogrodu Bobrzańskiego, była czternastą z kolei
i pierwszą organizowaną przez Uniwersytet Zielonogórski. Wydarzenie to zostało zorganizowane przez Katedrę Architektury i Urbanistyki na Wydziale Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska (WBAiIŚ) UZ, Szkołę Naukową HABITAT, Fundację Wzajemnej Pomocy „Arka” we współpracy z kołem naukowym studentów kierunku architektury i urbanistyki „Architektura w Przestrzeni Zrównoważonej”. Odbyło się na terenie ośrodka fundacji „Arka”, która zapewniła nocleg, wyżywienie i materiały niezbędne do przeprowadzenia warsztatów budowlanych. Oprócz Krzywej, fundacja prowadzi również ośrodki pomocowe w Bogatyni, Nielestnie, Krakowie i Zielonej Górze, gdzie bezpieczną przystań znajdują osoby, znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej.
W letniej szkole architektury wzięło udział 15 studentów architektury i urbanistyki, nad którymi opiekę merytoryczną sprawowali prof. dr inż. arch. Zbigniew Bać, mgr inż. arch. Justyna Juchimiuk i mgr inż. arch. Michał Golański. Studenci mieszkali i pracowali w opuszczonym gospodarstwie, adaptowanym przez podopiecznych fundacji na ośrodek pomocowy, w otoczeniu pięknych krajobrazów meandrującej rzeki Bóbr i Kanału Dychowskiego. W przyszłości ośrodek ma być samowystarczalnym gospodarstwem, obecnie świeże mleko i sery zapewnia stado 50 kóz.
Studenci zostali przydzieleni do kilku tematów: trzech projektowych, dwóch inwentaryzacyjnych oraz tematu budowlanego. W ramach zadań projektowych zostały opracowane koncepcje dla Nowogrodu Bobrzańskiego ze szczególnym uwzględnieniem Wzgórza Zamkowego jako nowego miejsca spotkań dla mieszkańców – z amfiteatrem oraz wieżą widokową, a także zagospodarowania terenów przy ul. Fabrycznej, w rejonie terenów powyrobiskowych kopalni żwiru; tu z kolei zaplanowano plażę miejską ze szlakiem dydaktycznym, obiektem usługowym i Domem Harcerza. Praca nad koncepcjami odbywała się zarówno w terenie, jak i w budynku urzędu miejskiego. Studenci mieli również możliwość spotkania się z burmistrzem miasta – Pawłem Mierzwiakiem oraz konsultacji z pracownikami urzędu, m.in. Mirosławem Walencikiem – zastępcą burmistrza oraz inspektor Andżeliką Surman, odpowiedzialną za planowanie przestrzenne. Poza nowogrodzkimi projektami uczestnicy letniej szkoły architektury pracowali w ośrodku fundacji „Arka” w Krzywej. Tu opracowania dotyczyły gospodarstwa i zagospodarowania terenu należącego do fundacji oraz samej wsi Krzywa. Koncepcje na potrzeby ośrodka zostały przygotowane w formie szkiców, rysunków oraz kart obiektów i obejmowały inwentaryzację stanu istniejącego oraz projekt adaptacji i zmiany funkcji trzech obiektów. W ramach letniej szkoły architektury powstał również raport.
Grupa budowlana miała za zadanie budowę jednostki mieszkaniowej „BAĆ-ARKA” o powierzchni użytkowej 35 m2 i podcieniu o powierzchni 15 m2. Eksperymentalna i uniwersalna „BAĆ-ARKA” jest elementem powtarzalnym zespołu 18 budynków w zabudowie atrialnej, będącego celem projektu naukowo-badawczego pt. „Proekologiczny, doświadczalny zespół zabudowy atrialnej”. Zaprojektowane i opracowane przez zespół pracowników naukowo-dydaktycznych Uniwersytetu Zielonogórskiego, pod kierownictwem prof. Zbigniewa Bacia w Katedrze Architektury i Urbanistyki osiedle atrialne jest „habitatem”. Habitat, który w terminologii nauk przyrodniczych definiowany jest jako „środowisko, w którym zespoły poszczególnych gatunków organizmów znajdują najdogodniejsze warunki życia”, w odniesieniu do organizacji siedlisk ludzkich przybiera zwykle postać jednostki, która składa się z przestrzeni o określonych rozmiarach i zamieszkiwana jest przez grupę o określonej liczebności (od 3 do 150 rodzin). Wg prof. Bacia, twórcy idei habitatu, to bardziej filozofia niż zbiór kanonów do projektowania, jest również stałą dyskusją dotyczącą formułowania środowiska mieszkaniowego, próbą tworzenia teoretycznych podstaw do wskazywania problemów.
Zadaniem „Proekologicznego, doświadczalnego zespołu zabudowy atrialnej” w Krzywej koło Nowogrodu Bobrzańskiego jest sprawdzenie możliwości realizacji dostępnej ekonomicznie i możliwej do realizacji metodą gospodarczą zabudowy, zapewniającej maksimum komfortu zamieszkania przy minimalnej powierzchni użytkowej. Wykluczenie mieszkaniowe (innymi słowy deprywacja czy bieda mieszkaniowa) to zjawisko obejmujące sytuację zarówno niestabilnego i niezabezpieczonego mieszkania, jak i sytuację nieadekwatnego zamieszkiwania. Wykluczenie w tej sytuacji nie obejmuje tylko fizycznych problemów z mieszkaniem (dachem nad głową), ale także problemy z nawiązywaniem relacji społecznych czy uregulowaniami administracyjnymi i prawnymi. Problemy mieszkaniowe oraz zadłużenia to czynniki znacznie podnoszące ryzyko bezdomności i innych problemów społecznych. Problemy mieszkaniowe postrzegane są przez Polaków jako trzecie co do ważności problemy społeczne, tuż po bezrobociu i uzależnieniach.
W celu ograniczenia kosztów, czasu budowy oraz szkód ekologicznych zastosowany został system fundamentów punktowych, nazwany „Lekkim Dotykiem Ziemi”. Do budowy części segmentów eksperymentalnie wykorzystane zostaną pozyskane lokalnie, alternatywne i naturalne materiały budowlane, takie jak słoma, glina i papier. Projekt i realizacja założenia są objęte badaniami i pomiarami dla celów naukowych we wszystkich fazach. Inwestorem założenia jest fundacja „Arka” przy współudziale partnera Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Przez czas trwania warsztatów studenci pod kierunkiem prowadzących wykonali fundamenty punktowe pod trzy jednostki oraz drewnianą konstrukcję szkieletową pojedynczego segmentu.
W trakcie warsztatów zrealizowana została również „winna pergola”, będąca swoistą wizytówką nowopowstającego osiedla domów atrialnych. Dalsze prace konturowane będą przez podopiecznych fundacji „Arka” oraz studentów architektury i urbanistyki w formie warsztatów weekendowych.
Podsumowanie warsztatów nastąpiło 30 lipca w ośrodku fundacji w Krzywej. Wsród zaproszonych gości byli m.in. Mirosław Walencik – zastępca burmistrza Nowogrodu Bobrzańskiego, Katarzyna Sokulska – zastępca przewodniczącego Rady Miejskiej i Dziekan WBAiIŚ UZ, prof. UZ dr hab. inż. Jakub Marcinowski. Oficjalnego otwarcia dokonał Dyrektor Generalny Fundacji Wzajemnej Pomocy „ARKA” Jan Gaszewski, zapoznając zgromadzonych ze strategią fundacji na najbliższe lata, związaną z budową zespołu eksperymentalnych jednostek dla podopiecznych „Arki” – habitatu Bać-Arka. Prof. Zbigniew Bać wygłosił przemówienie na temat idei habitatu i jego roli w Polsce i na świecie, dokonał także podsumowania dokonań I Letniej Szkoły Architektury „Bać-Arka”, związanych z opracowaniami projektowymi studentów i pracowników naukowo-dydaktycznych Katedry Architektury i Urbanistyki. Dziekan WBAIŚ, prof. Jakub Marcinowski, w swoim wystąpieniu podkreślał ważną rolę wykształcenia oraz praktyk inwentaryzacyjnych, projektowych oraz budowlanych, jak również współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin inżynierskich. Kolejna letnia szkoła architektury może mieć zatem charakter multidyscyplinarny, umożliwiający współpracę przyszłych architektów z konstruktorami
i specjalistami w dziedzinie inżynierii środowiska, kształconymi na Uniwersytecie Zielonogórskim. Dokonano również oficjalnego otwarcia wystawy pt. I LETNIA SZKOŁA ARCHITEKTURY – „BAĆ ARKA”, którą również będzie można obejrzeć w październiku na WBAiIŚ. W imieniu burmistrza Nowogrodu Bobrzańskiego głos zabrał jego zastępca p. Mirosław Walencik. Urzędnicy dziękowali studentom i pracownikom za wysiłek poświęcony w opracowania projektowe oraz zapewnili, że liczą na kontynuację współpracy. Wykonane opracowania oraz modele przestrzenne zostały przekazane władzom Nowogrodu Bobrzańskiego i będą stanowić materiał do konsultacji społecznych.
Podsumowanie zakończyło się prezentacją efektów pierwszej fazy budowy „Proekologicznego, doświadczalnego zespoły zabudowy atrialnej”. Symbolicznego ostatniego „nawiertu” i montażu belki dokonał dziekan Marcinowski razem ze studentami oraz członkami koła naukowego „Architektura w Przestrzeni Zrównoważonej”. Profesor Bać i Prezes Gaszewski oraz Maria Furman – wiceprezes zarządu „Arki” podziękowali wszystkim zaangażowanym uczestnikom „Bać-Arki”. Wręczając dyplomy zaprosili do dalszej współpracy, zarówno na budowie podczas sesji weekendowych, jak również
w planowanej na przełom września i października wspólnej konferencji.